Effectieve leidinggevenden

Leidinggevenden die het meest effectief zijn, investeren altijd in de sterke punten van hun medewerkers. Ze gaan namelijk uit van de veronderstelling dat de talenten van medewerkers uniek en duurzaam zijn (Bron: Buckingham & Clifton, 2006) en dit zorgt dat medewerkers hun talenten zo goed mogelijk ontwikkelen en daarmee bijdragen aan persoonlijke- en organisatiedoelen (Bron: Van den End, 2022). Hierdoor is de kans dat medewerkers zich betrokken voelen acht keer zo groot als dat dat niet wordt gedaan!

Onjuiste veronderstellingen met betrekking tot de ontwikkeling van mensen

Het beeld dat medewerkers hebben van hun persoonlijke ontwikkeling past zelden op het plaatje van de organisatiestrategie (Bron: Baars, 2016). Een reden hiervoor is dat de meeste organisaties zijn gebaseerd op twee onjuiste veronderstellingen met betrekking tot de ontwikkeling van mensen: iedereen kan in bijna alles competentie verwerven en bij iedereen zijn het de zwakke punten die de meeste ruimte voor groei bieden (Bron: Buckingham & Clifton, 2006). 

Bij talenontwikkeling combineren we twee uitgangspunten: competenties moet op orde zijn voor een job en talentontwikkeling is de aanvulling die uitgaat van de kracht van medewerkers. De combinatie van competentie en talent is de ideale invulling in de praktijk.

Rol organisatie

Weinig organisaties richten zich op efficiënte benutting van de talenten van hun medewerkers. Ze richten zich eerder op de zwakke punten van hun werknemers in plaats van het bevorderen van hun talenten. Medewerkers kunnen het ‘verbeteren van zwakheden’ ervaren als afstotend. Van de tien werknemers hebben acht het gevoel dat ze niet op de juiste plek zitten. Medewerkers hebben soms het gevoel dat ze nooit de kans hebben om de beste versie van zichzelf te worden. Dit kan een negatieve impact hebben op hun gezondheid, klanttevredenheid, de organisatie, vrienden en familie (Bron: Buckingham & Clifton, 2006) en leidt op den duur tot problemen rondom werklust, inzet, productiviteit, loyaliteit, conflict, geestelijke gezondheid, verzuim en ontslag (Bron: Miller, 2006).

Transformatoneel leiderschap

Voor het stimuleren van talentontwikkeling van medewerkers lijkt transformationeel leiderschap goed te passen. Het zijn de transformationele leidinggevenden die de basisbehoeften bevredigen, een optimale werkomgeving creëren met voldoende autonomie en andere middelen die effectief gebruik van zelfbeschikkingsstrategieën door medewerkers mogelijk maken. Transactioneel leiderschap streeft ernaar om de hogere behoeften van medewerkers te bevredigen en de volledige capaciteiten van medewerkers te benutten. Transformationeel leiderschap kent vier aspecten: iedere medewerker behandelen als individu, intellectueel stimuleren, inspirerend motiveren en optreden als een authentiek en hoogstaand rolmodel. Deze aspecten leiden tot een context waarin werknemers zich extra inspannen, productiever zijn, een hoog moreel er op na houden, hogere tevredenheid ervaren, effectiever zijn, minder verzuimen en zich beter aanpassen. Leidinggevenden zijn het effectiefst wanneer ze gebruik maken van elk van de vier hiervoor genoemde transformationele aspecten (gedragingen) (Bron: Robbins & Judge, 2020). Kampen refereert aan de transformationeel leider als iemand die bijdraagt aan de ontwikkeling van medewerkers en benoemt hierbij de volgende eigenschappen:

  • Geeft haalbare uitdagingen en stimuleert het vertrouwen in eigen kunnen.
  • Geeft doelen en kaders voor het functioneren en stuurt hierop zonder af te branden. 
  • Weet wat het individu nodig heeft en biedt dat.
  • Kan emotie zien, tonen en benoemen.
  • Stimuleert eigen initiatief en het benutten van talenten.
  • Verwerft door zijn/ haar handelen respect en vertrouwen.
  • Heeft een voorbeeldrol en stimuleert anderen dit over te nemen.

Meesterschap behalen

Competentie (en in dit geval ook Talentontwikkeling) is in de psychologie vaak onderzocht en wordt gezien als essentieel onderdeel in gemotiveerd handelen. De zelfdeterminatie theorie (ZDT) bedoelt met competentie de basisbehoefte om effectiviteit en meesterschap te behalen. Mensen moeten het gevoel hebben dat ze effectief kunnen functioneren binnen de context die in hun leven belangrijk is.

Belang authenticiteit leidinggevende

Bij het enthousiasmeren van medewerkers om zich te ontwikkelen speelt authenticiteit van de leidinggevende een belangrijke rol, omdat dit zorgt voor een proces van emotionele besmetting. Dit heeft invloed op het gedrag van medewerkers. Denk hierbij aan openheid, wederzijds vertrouwen en wederkerigheid (Bron: Baars, 2016).